Ne arefesiz bayram, ne de bayramsız arefe anlamlı.
Biri, diğerini gerekli kılan, iki İlâhî ikram.
Arefe, bayrama ruhen hazırlanma anlamı ihtiva ediyor. Maddeten ve mânen temizlenme ve bir takım adımlar atıp, bayramı hak etme anlamı taşıyor.
Aksi halde, “Bayram gelmiş neyime…" türü cümlelerle, bayramı yaşamaya çalışan, ruhu kaçmış, maneviyatı bozulmuş pek çok nereden, ne şekilde etkilendiği belli olmayan bakışlarla, yüzlerle karşılaşıyorsunuz. Bu, bayram yüzü değil.
Oysa Arefe Gününün önemine dair, o kadar yüksek hakikatler var ki, bunu görmek, google’a bir ‘arefe’ yazıp, enter’e basmak kadar da yakın.
Ben denedim, bakın ilk adrese çıkan hakikatlerden bir iki tanesini sizinle paylaşayım da, ‘Arefe Günü’nün ne derin bir anlam taşıdığını hiç değilse bir nebze hissetmiş olalım.
“Resulullah (asm) şöyle buyuruyor: ‘Günlerin en faziletlisi Arefe Günüdür. Faziletçe Cumaya benzer. Arefe Günü Cuma günü dışında yapılan yetmiş hacdan daha faziletlidir. Duâların en faziletlisi de Arefe Günü yapılan duâdır. Benim ve benden önceki peygamberlerin söylediği en faziletli söz de, Lâilâhe illallahu vahdehü lâ şerike lehu. (Allah birdir, O’ndan başka ilah yoktur. O’nun ortağı da yoktur) sözüdür.” (Muvatta, Hacc 246).
Bir de, Arefe Gününde yapılması gerekenlerle ilgili olarak, yine Resulullah (asm) şöyle buyurmuştur: “Arefe Gününe hürmet edin! Arefe Allah’ın kıymet verdiği bir gündür.”, “Arefe Günü oruç tutana, Adem aleyhisselâmdan sura üfürülünceye kadar yaşamış bütün insanların sayısının iki katı kadar sevap yazılır.”, “Arefe günü tutulan oruç, bin gün tutulan nafile oruca bedeldir.”
İşte aslında bayram budur.
Böyle bir müjde atmosferinden sonra bayram denen şey hissedilebilir.
Ama bunlar yapılmamışsa dahi, “Zararın neresinden dönülse, kârdır” anlayışı gereği; hiç değilse ‘bayram’ı tanıyıp, ona hazırlanıp, ‘Arefe’de yapamadığımız ibadetleri, bari onda yapalım’ şeklinde değerlendirilmelidir.
Bayram, herkese farklı dokunan bir şeydir. İbadetlerimiz, niyetlerimiz, beklentilerimiz, duâlarımız oranındadır. Onun için her insanın bayramı hissedişi farklı farklıdır.
***
Benim tabiî bu köşede epeyce bir zamandır dikkatlere sunduğum ve üzerinde de çalıştığım bir konu olan ve bireyleri, aileleri, toplumu ciddî şekilde sarsan bir hastalık olarak dikkatlere sunduğum, ‘küsmek’ meselesi var.
Benim derdim, bayramı da vesile yaparak, konuyu oraya getirmek.
Yani, Allah aşkına, birbirine küs iki insanın, iki ailenin, iki komşunun bir vesileyle bu aralarındaki küslüğe son vermelerinden, kendi üzerlerindeki bu yükü, aile bireyleri üzerlerindeki bu azabı, çevre üzerindeki bu olumsuz kara bulutu kaldırmalarından ve bayramın ruhuna da muvafık daha büyük, daha önemli ve daha Allah’ın rızasına uygun ne olabilir?
Yine şu Arefe ve Bayram günleri, mü’minlerin tavır ve davranışlarından, nefislerini terbiye etmelerinden ve nefis ve şeytanın istediğinin ve arzuladığının tam tersini yaparak, şeytanı ve nefsi kahretmek, pes ettirmekten daha büyük, daha önemli, daha nefis terbiyesine uygun ve Hz. Peygamber’in (asm) yaşadığı hayata daha münasip bir adım, ne olabilir?
Tabiî küsme’yi de çok yönlü düşünüyorum. Yani Bayramdan Bayrama, Cumadan Cumaya kapısı çalınıyorsa Rabbimizin, ilişkilerimizin çok iyi olduğunun alâmeti midir? Yine Bayramdan Bayrama ziyaret ettiğimiz büyüklerimiz, hastalarımız, komşularımız iyi ilişkileri mi gösteriyor? Bence, değil. Onun için, bayram vesilesiyle yeni bir başlangıç ve daha çok ilişkiler lâzımdır.
Çok net ki, herkesin bir şekilde küs olduğu, bir şekilde görmek istemediği “Görünce işim rast gitmez”, “Yüzünü şey görsün” dediği, hissen uyuşamadığı, itiştiği, lâflar gönderdiği, gıybetler ettiği, için için belki yıkımını arzu ettiği,—sebebi ve gerekçesi ne olursa olsun—insanlar vardır. Ama, aslında şu hemen bilinmelidir ki; siz, kimin için, ne düşünüyorsanız; o düşünce, önce, sizde etkisini gösteriyor. Yani ‘Kirli düşünce, önce taşıyanı kirletiyor.’
O zaman operasyon önce, hisseden kişide başlatılmalıdır. Ve haklı olan, insaflı da olarak, adım atmaya daha müsaittir. Haliyle, ilk adımı atanlar, müjdeye de yakın olanlar olacaktır.
Tabiî yukarıdaki birkaç paragrafta bir hayat pratiğinin insan davranışlarına yansıması var. İnsanın olduğu yerde, problemler, sıkıntılar, olumsuz etkilemeler/etkilenmeler, imtihan vesilesi his uyuşmazlıkları gibi durumlar vardır. Bu ve benzeri haller, insanlık halidir. Önemli olan o insanlık halinin, İslâm dışına taşmaması ve haddi aşmamasıdır.
Velev ki, normal günlerde atamadığımız adımlar varsa, hakkımız olmayan tavır ve tutumlar oluşmuşsa ve buna da normal şartlarda engel olamıyorsak, işte size çok güçlü, etkili, neticeli bir vesile: Bayram.
Bir de, hiçbir mü’min, ‘Yüzünü şey görsün; görünce işim rast gitmez’ denilmeyi hak etmez. İnsan, bir din kardeşinde bir problem, sıkıntı, hata, yanlış gördüğünde, eğer o görenin kalbindeki baskın duygu muhabbet ise, şefkat ise, o kardeşi, o hatalı durumdan uzaklaştırmaya dönük adım atmak, muhabbetin gereği olacaktır. Ama ‘Bırak ne hali varsa görsün, o yanlışı içinde batsın’ anlayışı, o görenin kalbinde muhabbetin değil, husûmetin, düşmanlığın ön planda olduğunun alâmetidir. O kişi için asıl tehlike de budur.
Evet, netice itibariyle imtihan dünyasındayız. Şu an atabileceğimiz hayırlı adımların hemen yanı başında nefis ve şeytan diyecektir ki, ‘Bırak, o adımları atabiliyorsa o atsın, gelsin o senden özür dilesin, af dilesin ve barışmaya gelsin’.
Ama vicdan da diyecek ki, kim önce adım atarsa, o kazanır. Allah’ın rızasına uygun bir adım atmış olur. Belki de Cennetinin anahtarını bu adımıyla kapmış olur.
Bu açıdan bakınca, başımızdaki her ciddî olayı, musîbeti, kırgınlığı, dargınlığı; Allah rızasını kazanmak maksadıyla atılmış adımlar olarak, bizi Cennete götürecek bir kapının anahtarı gözüyle değerlendirmek mümkündür.
O zaman şöyle diyebilir miyiz: ‘Yok mu, Cennete gitmek isteyen, o zaman küs olduğu kişi ile, bu anlamlı günlerde barış adımını atsın.’ Yani bu adım, adım atanı, cennete götürecek bir vesile olabilir. Ve buna da böyle inanmak gerekir. Allah’ın, kulları Kendisini nasıl tanıyorsa, onunla öyle muamele ettiğini unutmamalıyız. ‘Kulumun zannı üzereyim’, zannımızın önemine işaret eder.
***
İlginç ki, google’a, ‘Bayram günü ne yapılır?’ diye sordum, ilk cümleye bakın: “Bayramlar; Müslümanların birbiriyle kaynaştığı, küs olanların barıştığı, fakir fukarâ ve yetimlerin sevindirildiği sevinç ve neşe günleridir.”
***
Yani bu yüksek hakikati, Google bile biliyorsa (!), demek ki sadece bilmek yetmiyor, şuur ehlinin, akledenlerin bildikleriyle amel etmesi gerekiyor. Çünkü adım atmadan, hayatımızda bir değişiklik olmuyor. Biliyorsunuz, ‘Atmadığınız adımın duygusunu tadamazsınız.’
Evet, günahlarımız affolup nimete kavuştuğumuz için bayram yapıyoruz.
Nefse rağmen adım atanlara ne mutlu!
Evet, belki de düşündüğünüz, o içinizden geçen, hayırlı adımı atmak, Cennet kapınızın anahtarını kapmak anlamına geliyor.
Ne dersiniz?
Haydin o zaman, hak ettiğiniz bayramınız mübarek olsun.
Hak ettiğiniz kadar Arefe yaşayın, Bayram yaşayın.
***
Rabbim, hak ettiklerimizden (!) fazlasını nasip etsin bize. Bize, rahmetiyle, merhametiyle, şefkatiyle, bereketiyle muâmele etsin. Çünkü, hak ettiklerimiz (!) o kadar azdır ki!.. O’na sığınmaktan başka elimizden bir şey gelmez.
Bari elimizdeki gücümüz olan duâyı kullanalım; “Rabbim, Arefemizi, Bayramımızı; en güzel, en dolu, rızana en uygun yaşayan Yüce Resûl’ünün bayramlarına benzet. Âmin.”
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder